INFOKOMMUNIKATSIYA TIZIMLARIDA FOYDALANUVCHI AXBOROTLARINI HIMOYALASH VOSITALARI VA USULLARINI TADQIQ ETISH
Abstract
Mazkur monografiyada infokommunikatsiya tizimlarida foydalanuvchi axborotlarini himoyalashning nazariy va amaliy jihatlari tadqiq etilgan. Unda axborot xavfsizligining asosiy tamoyillari, foydalanuvchi ma’lumotlariga tahdid soluvchi omillar hamda zamonaviy himoya vositalari va usullari tahlil qilingan. Shuningdek, kriptografik himoya, autentifikatsiya, avtorizatsiya va tarmoq xavfsizligi texnologiyalarining samaradorligi o‘rganilib, axborot xavfsizligini oshirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Monografiya axborot xavfsizligi, kiberxavfsizlik va infokommunikatsiya tizimlari sohasida faoliyat yurituvchi tadqiqotchilar, mutaxassislar hamda talabalar uchun mo‘ljallangan.
Downloads
References
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 10-martdagi “O‘zbekiston Respublikasining Kiberxavfsizlik strategiyasini belgilash va kiberjinoyatchilikning oldini olish tizimini takomillashtirish to‘g‘risida”gi PF-38-son Farmoni.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi “Raqamli O‘zbekiston - 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-6079-son Farmoni.
O‘zbekiston Respublikasining 2022-yil 15-apreldagi “Kiberxavfsizlik to‘g‘risida”gi O‘RQ-764-son Qonuni.
O‘z DSt 1092:2009. Axborot texnologiyasi. Axborotning kriptografik muhofazasi. Elektron raqamli imzoni shakllantirish va tekshirish jarayonlari.
ISO/IEC 27001:2022. Information security, cybersecurity and privacy protection - Information security management systems - Requirements.
National Institute of Standards and Technology. The NIST Cybersecurity Framework (CSF) 2.0. NIST CSWP 29. Gaithersburg, MD: NIST, 2024.
IoT Analytics. “Number of connected IoT devices growing 14% to 21.1 billion globally.” 2025. https://iot-analytics.com/number-connected-iot-devices/ (murojaat sanasi: 07.05.2026).
Fagan, M., Megas, K., Scarfone, K., Smith, M. NISTIR 8259A: IoT Device Cybersecurity Capability Core Baseline. National Institute of Standards and Technology, 2020. https://csrc.nist.gov/pubs/ir/8259/a/final
OWASP Foundation. OWASP Internet of Things Project / OWASP IoT Top 10 2018 Mapping. https://owasp.org/www-project-internet-of-things/
Dodson, D. et al. NIST SP 1800-15: Securing Small-Business and Home Internet of Things (IoT) Devices. National Institute of Standards and Technology, 2021. https://csrc.nist.gov/pubs/sp/1800/15/final
Souppaya, M., Scarfone, K. NIST SP 800-83 Rev.1: Guide to Malware Incident Prevention and Handling for Desktops and Laptops. NIST, 2013. https://csrc.nist.gov/pubs/sp/800/83/r1/final
Stratosphere Laboratory, AIC group, FEL, CTU University. IoT-23: A labeled dataset of Malware and Benign IoT Traffic. 2020. https://www.stratosphereips.org/datasets-iot23
Mehrban, A., Ahadian, P. “Malware Detection in IoT Systems Using Machine Learning Techniques.” arXiv:2312.17683, 2023. https://arxiv.org/abs/2312.17683
Farfoura, M. E., Alkhatib, A., Batyha, R. M., Mashal, I. “A novel lightweight Machine Learning framework for IoT malware classification based on matrix block mean Downsampling.” Alexandria Engineering Journal, 2025. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2090447924005860
Gubbi, J., Buyya, R., Marusic, S., Palaniswami, M. “Internet of Things (IoT): A vision, architectural elements, and future directions.” Future Generation Computer Systems, 29(7), 1645–1660, 2013. DOI: 10.1016/j.future.2013.01.010.
ENISA. ENISA Threat Landscape 2024. European Union Agency for Cybersecurity, 2024. https://www.enisa.europa.eu/publications/enisa-threat-landscape-2024
OWASP IoT Security Testing Guide. Firmware test cases and IoT penetration testing methodology. https://owasp.org/www-project-iot-security-testing-guide/
Downloads
Published
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.