DAVLAT QARZI VA INFLYATSIYA O‘RTASIDAGI O‘ZARO BOG‘LIQLIKNING NAZARIY ASOSLARI
Keywords:
davlat qarzi, inflyatsiya, fiskal siyosat, monetar siyosat, byudjet taqchilligi, pul massasi, fiskal dominanta, makroiqtisodiy barqarorlik, O‘zbekiston iqtisodiyotiAbstract
Mazkur maqolada davlat qarzi va inflyatsiya o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikning nazariy asoslari hamda ularning makroiqtisodiy barqarorlikka ta’siri O‘zbekiston misolida tahlil qilinadi. Tadqiqotda Keynsiy, monetar va fiskal nazariyalar doirasida davlat qarzining pul massasi, byudjet taqchilligi va narxlar darajasi bilan bog‘liqligi yoritilgan. Shuningdek, davlat qarzini monetizatsiya qilish, fiskal dominanta va qarz yukining inflyatsion bosimga ta’siri masalalari ilmiy jihatdan asoslab berilgan.
O‘zbekiston sharoitida so‘nggi yillarda davlat qarzi hajmining ortishi bilan bir qatorda inflyatsiya darajasining o‘zgaruvchanligi kuzatilmoqda. Xususan, 2018–2023-yillar davomida davlat qarzining YAIMga nisbati oshib borishi fonida inflyatsiya darajasi o‘rtacha ikki xonali ko‘rsatkichlar atrofida shakllandi. Bu jarayon davlat qarzi, byudjet taqchilligi va pul-kredit siyosati o‘rtasidagi muvozanatning muhimligini ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, davlat qarzining inflyatsiyaga ta’siri uning moliyalashtirish manbalari, qarz tarkibi va fiskal intizom darajasiga bog‘liqdir.
Downloads
References
John Maynard Keynes (1936). The General Theory of Employment, Interest and Money. London: Macmillan.
Milton Friedman (1968). “The Role of Monetary Policy.” American Economic Review, 58(1), 1–17.
Thomas J. Sargent & Neil Wallace (1981). “Some Unpleasant Monetarist Arithmetic.” Federal Reserve Bank of Minneapolis Quarterly Review, 5(3), 1–17.
Robert J. Barro (1974). “Are Government Bonds Net Wealth?” Journal of Political Economy, 82(6), 1095–1117.
International Monetary Fund (2023). Fiscal Monitor: Debt and Fiscal Risks. Washington, DC.
World Bank (2024). Uzbekistan Public Expenditure Review. Washington, DC.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki (2023–2025). Pul-kredit siyosati sharhlari va inflyatsiya bo‘yicha hisobotlar. Toshkent.
O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi (2023–2025). Davlat qarzi bo‘yicha rasmiy ma’lumotlar va byudjet ijrosi hisobotlari. Toshkent.
State Committee of the Republic of Uzbekistan on Statistics (2018–2025). Makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar statistik to‘plami. Toshkent.
Downloads
Published
Versions
- 2025-11-21 (2)
- 2025-11-21 (1)
Conference Proceedings Volume
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
