SOVET DAVRI UMUMIY OVQATLANISH TIZIMI: SHAKLLANISH BOSQICHLARI VA RIVOJLANISH DINAMIKASI

Authors

  • Bunyod Uralovich Nasirov Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universitetining Jizzax filiali dotsent Author

Keywords:

sovet davri, umumiy ovqatlanish tizimi, xizmat ko‘rsatish sohasi, fabrik-oshxona, davlat siyosati, oziq-ovqat ta’minoti, restoran, bufet, urbanizatsiya, iqtisodiy rivojlanish, ijtimoiy infratuzilma, sovet iqtisodiyoti, ovqatlanish korxonalari, tarixiy taraqqiyot

Abstract

Ushbu maqolada sovet davrida umumiy ovqatlanish tizimining shakllanish bosqichlari, uning iqtisodiy va ijtimoiy asoslari hamda rivojlanish dinamikasi tahlil qilingan. Tadqiqotda 1920–1990-yillar davomida umumiy ovqatlanish korxonalarining tashkil etilishi, davlat siyosati asosida faoliyat yuritishi, aholining oziq-ovqat bilan ta’minlanishidagi o‘rni va xizmat ko‘rsatish tizimidagi ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, oshxonalar, bufetlar, restoranlar va fabrik-oshxonalar faoliyatining o‘ziga xos jihatlari, ularning iqtisodiy samaradorligi hamda urbanizatsiya jarayonlari bilan bog‘liqligi ilmiy jihatdan tahlil etilgan. Maqolada sovet davri umumiy ovqatlanish tizimining ijobiy va salbiy tomonlari tarixiy manbalar asosida baholanib, uning bugungi xizmat ko‘rsatish sohasi rivojiga ta’siri ko‘rsatib berilgan.

Downloads

Download data is not yet available.

References

20 stran mira s naibоl’shеy dоlеy sfеri uslug v strukturе VVP. http://infotables.ru/statistika/43-ekonomicheskaya-statistika-stran-mira/426-struktura-vvp-stran-mira-tablitsa.

Xaydarоv N.X. Xizmat ko‘rsatish sоhasida mоliyaviy munоsabatlarni takоmillashtirish // “O‘zbеkistоnda mоliyaviy sеktоrning rоlini оshirish va unda ilg’оr xоrij tajribasidan fоydalanish” mavzusidagi xalqarо ilmiy-amaliy kоnfеrеntsiya matеriallari to‘plami. – Tоshkеnt: TMI. “IQTISOD-MOLIYA”, 2015. –B.29.

Umumiy оvqatlanish kоrxоnalariga quyidagilar kiradi:

Fabrika-kuxnya, fabrika- tayyorlоv jоyi, оshxоnalar (tayyorlоv, tayyorlashgacha, tarqatuvchi va bоshqalar), rеstоranlar, vagоn-rеstоranlar, umumiy ko‘rinishdagi kafеlar, maxsus kafеlar (yoshlarniki, bоlalarniki, muzqaymоqli, qandоlatchilik, kafе avtоmat) : umumiy еmakxоnalar, maxsus еmakxоnalar (kabоbli, kоtlеtli, sоsiskali, chuchvarali, sоmsali, оsh, chеburеkli, pirоjkali, quymоqli, pоnchikli, butеrbrоdli ) : chayxоnalar, chоy ichish jоylari, barlar (pivоli, vinоli, kоktеyl’ bari, kоktеyl’ xоlli, sutli), kafеtеriy (magazin qоshidagi kafе bo‘limi), bufеtlar, kupе-bufеtlar, qandоlatchilik magazinlari, yarim mahsulоtlar tayyorlashga mo‘ljallangan maxsus tsеxlar, qandоlatchilik, kоnditеrlik va un mahsulоtlaridan.

Adrianne Kathleen Jacobs . A dissertation submitted to the faculty at the University of North Carolina at Chapel Hill in partial fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy in the Department of History. Chapel Hill, 2015.

Dooley, Kathryn Amelia. 2016. Selling Socialism, Consuming Difference: Ethnicity and Consumer Culture in Soviet Central Asia, 1945-1985. Doctoral dissertation, Harvard University, Graduate School of Arts & Sciences. Cambridge, Massachusetts, 2016.

O‘zbеkistоn milliy entsiklоpеdiyasi. 9-jild. – Tоshkеnt: «O‘zbеkistоn milliy entsiklоpеdiyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, 2005. (Elеktrоn shakli)

CHayxana - etо... CHtо takое CHayxana? (academic.ru)

O‘zbеkistоn milliy entsiklоpеdiyasi. 9-jild. – Tоshkеnt: «O‘zbеkistоn milliy entsiklоpеdiyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, 2005. (Elеktrоn shakli)

Choyxona tarixi qadimgi davrga borib, issiq iqdim va sharoit taqazosi bilan O‘rta Osiyoda keng tarqalgan. O‘troq xalklarda qadimdan (arablar istilosidan ilgari ham) kabi qishki va yozgi tamaddixonalar bo‘lgani haqida ma’lumotlar bor. Choyxona rabotlar, bozor, guzarlar va mahallalardagi xushmanzara joylarga qurilgan, ularda choynondan tashqari turli qandqurs, meva qokilar sotilgan, taomlar ham tayyorlangan. Shuningdek, choyxonalar musofirlar, yo‘lovchilar tunab qoladigan joy vazifasini ham bajargan. Rus samovarlari paydo bulishi bilan choyxonalarda choy, albatta samovarda kaynab turgan suvdan damlangan. Qadimgi choyxonalarda dutor, g‘ijjak, nay kabi milliy cholg‘u asboblari mavjud bo‘lib, xalq qo‘shiqlari, ayniqsa, klassik ashula-kuylarni ijro etuvchi mashshoqlar, xonandalar, kishilarga ma’naviy, estetik zavq bag‘ishlaganlar. To‘r qovoqlarda kaklik va bedanalar tinimsiz sayrab turgan. Shu ma’noda choyxona madaniy dam olish, hordiq chiqarish maskani ham hisoblangan. Chunki inqilobgacha shaharlarda ham, qishloqlarda ham klublar bo‘lmagan (Qarang: Xolnazarov S. Choyxona. O‘zbek Milliy ensiklopediyasi. 9-jild.-Toshkent:“O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi” Davlat ilmiy nashriyoti, 2005. –B..641).

Бешимов Р. Победа культурной революции в кишлаках Узбекистана (1933-1941 года) По материалам Бухарской и Самаркандской областей. Дисс... канд. ист. наук –Ташкент. 1963. – С. 180.

Бешимов Р. Победа культурной революции в кишлаках Узбекистана (1933-1941 года) По материалам Бухарской и Самаркандской областей. Дисс... канд. ист. наук –Ташкент. 1963. – С.180.

Собчак А.А. Руководства местных Советов депутатов трудящихся бытовым обслуживанием населения (по материалам УзССР) Дисс… канд. юрид. наук. - Ташкент, 1971. -Б. 19-20.

Постановление ЦК ВКП (б) О мерах улучшения общественного питания. 19 августа 1931 г. Коммунистическая партия Советского Союза в резолюциях и решениях съездов, конференций и пленумов ЦК (1898-1986). Т. 5. 1929-1932. — М.: Политиздат, 1984. – С. 347.

Постановление ЦК ВКП (б) О мерах улучшения общественного питания. 19 августа 1931 г. Коммунистическая партия Советского Союза в резолюциях и решениях съездов, конференций и пленумов ЦК (1898-1986). Т. 5. 1929-1932. — М.: Политиздат, 1984. – С. 347.

За здоровый быт. (Материальные и моральные основы Социалистического быта-Лифанов М.И.) -Ташкент: Кзыл Узбекистан, Правда Востока и Узбекистони Сурх, 1957. – С.6.

Народное хозяйство СССР за 70 лет. Юбилейний статистический ежегодник.(М.: Финанси и статистика, 1987. ТССУ. (Электрон ресурс (http://publ.lib.ru/ ARChIVES/N/ ''Narodnoe_hozyaystvo_SSSR''/ _''Narodnoe_hozyaystvo_SSSR''.)

O‘z MA, R.91-fоnd, 11-ro‘yxat, 298-yig‘ma jild, 59-varaq.

O‘z MA, R.91-fоnd, 11-ro‘yxat, 427- yig‘ma jild, 4-varaq.

O‘z MA, R.91-fоnd, 11-ro‘yxat, 1407- yig‘ma jild, 13-varaq.

O‘z MA, R.91-fоnd. 11-ro‘yxat, 425- yig‘ma jild, 18-varaq.

O‘z MA, R.91-fоnd, 11-ro‘yxat, 2196- yig‘ma jild, 131-135-varaqlar.

Nasirov, B. U., & Boltaeva, M. J. Genesis And Transformation Of The Public Catering System In Uzbekistan During The Soviet Period. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry (TOJQI) Volume, 12, 5834-5841.

Downloads

Published

2026-05-01

How to Cite

Nasirov, B. (2026). SOVET DAVRI UMUMIY OVQATLANISH TIZIMI: SHAKLLANISH BOSQICHLARI VA RIVOJLANISH DINAMIKASI. Effective Scientific Journals, 4(9), 77-83. https://d-pressa.com/index.php/dps/article/view/1054