IOT TIZIMLARIDA KIBERXAVFSIZLIKNI TA’MINLASHNING MODELLARI: https://doi.org/10.5281/zenodo.20640998 - Abdumalikov , Akmaljon; Hayitova , Charos (Scientific practical conference, 2026)
Ushbu maqolada Internet of Things (IoT) tizimlarida kiberxavfsizlik masalalarining dolzarb jihatlari tahlil qilinadi. So‘nggi yillarda IoT qurilmalari sonining jadal o‘sishi bilan birga, ularni nishonga oluvchi kiberxavf va tahdidlar murakkablashib bormoqda. Tadqiqotda IoT va OT tizimlaridagi asosiy zaiflik turlari, jumladan zaif autentifikatsiya, shifrlanmagan aloqa kanallari, firmware bilan bog‘liq muammolar hamda ta’minot zanjiri (supply chain) zaifliklari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, botnetlar, DDoS hujumlari, ransomware va sun’iy intellekt bilan kuchaygan tahdidlarning zamonaviy tendensiyalari tahlil qilingan.Maqolada xalqaro tajriba va standartlar asosida IoT xavfsizligini ta’minlashning samarali mexanizmlari, xususan secure-by-design tamoyili, Zero Trust arxitekturasi, ko‘p qatlamli himoya yondashuvi hamda sun’iy intellekt asosidagi monitoring tizimlari muhokama etiladi. O‘zbekiston sharoitida IoT loyihalarining milliy raqamli infratuzilma xavfsizligiga ta’siri baholanib, mavjud normativ-huquqiy baza va amaliy choralar tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari IoT tizimlarida kompleks va tizimli kiberxavfsizlik choralarini joriy etish zarurligini ko‘rsatadi.