OROL DENGIZIDA UCHROVCHI O‘SIMLIK VA MIKROORGANIZMLAR GURUHI - Rakhmatullayev , Islom; Murodova, Sayyora; O‘ralov , Abdumannon; O‘ralov , Abdumannon; Majitov , Umid; Shukurov , Otabek (Scientific practical conference, 2026)
So‘nggi o‘n yillik davomida Orol dengizi asta-sekin sho‘r suv havzasidan o‘ta sho‘r (gipersho‘r) ko‘lga aylangan. Orol dengizida yashovchi mikroblar hamjamiyati so‘nggi 50 yil davomida sho‘rlanishning ortib borishi jarayonida uzluksiz o‘zgarish va moslashuvdan o‘tgan, biroq hozirgacha uning mikrob xilma-xilligi yetarli darajada o‘rganilmagan. Katta Orol dengizidagi prokaryotik xilma-xillikni madaniyatsiz (ya’ni laboratoriyada o‘stirishsiz) usullar orqali, atrof-muhitdan olingan 16S rRNK genlari ketma-ketligini aniqlash asosida o‘rganish natijasida, dengiz yoki (giper)sho‘r muhitga moslashgan Bakteriyalar va Arxeyalarga oid mikroblar hamjamiyati aniqlangan. Bakterial hamjamiyat tahlili esa yuqori xilma-xillikni ko‘rsatib, ular Proteobacteria, Actinobacteria va Bacteroidetes bo‘limlariga mansub vakillardan iborat ekanligi aniqlangan. Alphaproteobacteria va Gammaproteobacteria guruhlarining ko‘plab a’zolari avval dengiz yoki o‘ta sho‘r muhitlarda uchragan Roseovarius, Idiomarina va Spiribacter kabi jinslarga mansub ekanligi aniqlangan. Filotiplarning aksariyati hali yetishtirilmagan (kultivatsiya qilinmagan) organizmlarga eng yaqin bo‘lib, GenBank ma’lumotlar bazasidagi eng yaqin o‘xshashlari bilan 97% dan kam o‘xshashlikka ega. Bu esa Katta Aral dengizida asosan yangi turlar yoki jinslardan iborat noyob mikroblar hamjamiyati mavjudligini ko‘rsatadi.